در حال بارگذاری...
به بـازار بزرگ صنایع غـذایـی ایـران خوش آمدید

‎ ‎در استاندارد بریتانیا واژه بسته بندی به عنوان عملیات مورد استفاده در آماده سازی کالا برای حمل و نگه داری و یا تحویل به ‏مشتری تعریف شده است . لیکن بهترین تعریف برای بسته بندی در سال ۱۹۶۲ م داده شده است که امروز به عنوان کاملترین ‏تعریف بسته بندی است‏‎ :‎
‏۱‏‎) ‎یک سیستم که زمان تحویل کالا را جهت انتقال ، توزیع ، ذخیره و فروش کاهش می دهد‏‎.‎
‏۲‏‎) ‎یک مفهوم تضمین کننده برای تحویل مطمئن کالا به آخرین مصرف کننده در شرایط مطلوب و با حداقل هزینه است‏
‏۳‏‎) ‎یک عمل فنی - اقتصادی است که هزینه تحویل کالا را به حداقل می رساند و از طرف دیگر فروش را در نتیجه سود حاصله ‏به بالاترین حد افزایش می دهد. براساس یک تعریف ساده‌تر پوششی از یک سیستم که اصطلاحا کالا نامیده می شود‏‎.‎
بنابراین محصولات تولید شده برای حمل ونقل آسانتر، ایجاد امنیت و جلوگیری آلودگی محصول در هنگام توزیع و فروش و در ‏نهایت افزایش مدت نگهداری محصول با حفظ کیفیت مطلوب نیازبه بسته بندی مناسبی دارند . و با توجه به اهمیت موضوع نیاز ‏هر چه بیشتر به این صنعت و پیشرفت در آن احساس می شود . برای بسته بندی محصولات از مواد و وسایل مختلف نظیر ‏قوطی های فلزی ، فویل ها ، موادکاغذی ، مقوایی و مواد پلاستیکی ممکن است استفاده شود . به طور کلی مواد مورد استفاده ‏باید از استحکام و انعطاف کافی برخودار باشند . و مسلمانوع بسته بندی رابطه مستقیم با مذدت زمان نگه داری محصول دارد . ‏در این مقاله بیشتر سعی شده است در مورد بسته بندی تحت اتمسفر اصلاح شده‏‎ (Modify Atmospher Packaging ) ‎که به ‏اختصار‎ MAP ‎نامیده می شود و اثرات آن بر روی مدت زمان ماندگاری محصول‏‎ ( Shelf Life ) ‎بحث شود . که امروزه ‏پیشرفت های زیادی در این مورد صورت گرفته است‏‎.‎
بازارپسندی محصول‏
امروزه به دلیل تنوع محصول بازار فروش به عرصه رقابت تبدیل شده است و درست است که کیفیت محصول بسیار مهم است ‏اما نوع بسته بندی هم در جلب نظر مشتری حائز اهمیت است .رنگ و تازگی محصول نیز می تواند نشانه کیفیت آن باشد ‏‏.همچنین بسته بندی های قابل حمل تر بیشتر مورد توجه هستند . معولا رنگ وطرح بسته بندی با توجه به نوع محصول و رنج ‏سنی مصرف کننده و ذوق وسلبقه عمومی طراحی می شود درخشندگی پوشش بسته بندی باعث جلب توجه بیشتر است مثلا ‏سلوفان ماده ای است شفاف که برای بسته بندی شیرینی ، آبنبات و۰۰۰ به کار می رود که در واقع سلولز اصلاح شده است . ‏سلوفان پوشانده شده با پلی مرساران درخشانتر از سلوفان پوشانده شده با نیترو سلولز است. برای اتخاب رنگ و طرح بسته بندی ‏بهتر است مواردی رعایت شود‏‎.‎
بدانیم چه تاثیری را می خواهیم منتقل کنیم و چه رنگ و طرحی این تاثیر را بهتر منتقل می کند و رنگ های انتخابی کلیشه ا ی ‏و تکراری نیست و اگر هست چه جایگزین های بهتری وجود دارد ؟ آیا رنگها وطرحهای انتخابی جذابیت تبلیقاتی دارد ؟‏
بیش از همه رنگ پس زمینه مهم است .هر چند طرح خط ،رنگ و نام محصول بسیار قدرتمند باشد ولی بدون یک زمینه مناسب ‏قادر نیستید این قدرت را باموفقیت نمایش دهید . هنگام انتخاب زمینه باید توجه کرد که رنگ های روشن بهتر از تیره و رنگهای ‏گرم بهتر از سرد که البته بستگی به نوع محصول و و یژیگی های آن نیز دارد‏‎ .‎
رنگهای انتخابی سایه های بیشتری بپذیرند و از یک طیف رنگی استفاده شود استفاده از سایه ها به کار حرکت ونیرو می دهد ‏مثلا برای این که بخواهیم قرمز و آبی را کنار هم بگذاریم ایجاد حد فاصلی مثل بنفش می تواند مانند پل ارتباطی عمل کند‏‎ .‎
در رنگ پوشش بیشتر از سه رنگ استفاده نشود چون ایجاد همنشینی کامل در بیش از سه رنگ مشکل است همیشه باید یک ‏رنگ اصلی و تعیین کننده باشد وبهتر است از کاربرد بیش از حد رنگهای زنده امساک کنیم این گونه رنگ ها فقط برای تاکید و ‏اعلام نام و خصوصیت یک کالا به کار می رود در این گونه موارد باید حتما رنگهای روشن و مرده زمینه فر صت را برای ‏درخشش این رنگهای تاکیدی فراهم کند اگر شما یک رنگ زنده را در زمینه بگذارید فرصت برجستگی را از نام کالا گر فته اید ‏ام اگر به علل تبلیغاتی مجبور به این کار شدید برای اعلام نام کالا به رنگ مشکی ، نقره ای و یا حتی سفید متصل شوید زیرا راه ‏دیگری برای اعلام مو جودیت دو رنگ زنده نیست‎.‎
مبتکر نیز باشید ابتکار و نو آوری در بسته بندی در جهت جلب نظر مشتری وسهولت استفاده از کالا بسیار موثر است‏
سیستم‎ MAP ‎تنها سیستمی است که علاوه بر کارایی بالا بازار پسندی و جذابیت خود را نیز حفظ کرده است‏‎.‎
استفاده از‏‎ MAP ‎برای محصولات تازه‏
MAP ‎برای محصولات تازه مراحل سخت تری دارد زیرا بسته بندی های محدود جلوی اکسیژن اتمسفری می گیرنذ . اما ‏سبزیجات و میوه جات تازه هنوز زنده هستند و نیاز به اکسیژن برای متابولیسم خود دارند .بسته بندی های انعطاف پذیر هم برای ‏این منظور مناسب نیستند و نیاز به بسته بندی هایی است که که تبادل گازی در آنها مطابق نیا ز محصول باشد. در واقع برای ‏آنها در‎ MAP ‎باید از ایجاد شرایط بی هوازی جلوگیری شود. همچنان باید ظاهر جذابی داشته باشند و دارای درزهای قابل باز و ‏بست شدن و پوشاننده های ضد مه و بافت سفت و محکم باشد‏
برای تازه ماندن محصول و افزایش طول عمر نگه داری و اطمینان از ایمن بودن محصولات دو فاکتور مهم وجود دارند ؛
‎ ‎‏۱‏‎- ‎درجه حرارت
‎ ‎‏۲‏‎ - ‎استفاده از‎ MAP‎
که باید از هر دو آن ها به صورت توام استفاده کرد . کاهش دما و استفاده از بسته بندی تحت اتمسفر تغیییر یافته باعث کند شدن ‏متابولیسم ورسیدن محصولات است بنابراین مدت زمان بیشتری محصولات تازه می مانند. بافت محصولات تازه زنده است ‏بنابراین تنفس می کند واز اکسیژن اتمسفری استفاده می کند . باید توجه کرد که میوهای مختلف وسبزی جات‏
سرعت تنفسی منفاوتی دارند. برخی سرعت تنفسی بالاتری دارند مانند ( قارچ و بروکسلی ) که احتمال فساد پذیری بیشتری ‏دارند ولی محصولاتی که سرعت تنفس پایین تری دارند کمتر فساد پذیرند ( مانند پیاز وسیب زمینی‎ .‎
در میوه هاوسبزی های خرد شده سرعت تنفس بالاتر است زیرا سطح آن ها افزایش پیدا می کند در نتیجه بعد از خرد کردن ‏اکسیژن با سرعت بیشتری به سلول های داخلی نفوذ می کند . همچنین تنفس در سلول های صدمه دیده بیشتر است. بهترین کار ‏برای کاهش متابولیسم و حفظ ذخیره کر بو هیدراتی و رطوبت کاهش دما است . معمولا بهترین کیفیت برای محصولات در دمای ‏نزدیک ۰ درجه به دست می آید مگر محصولات مناطق حاره که معمولا در ۱۰ تا ۱۳ درجه نگه داری می شوند‏‎.‎
استفاده از‏‎ MAP ‎می تواند باعث کاهش ، تنفس ، از دست رفتن رطوبت ، قهوه ای شدن ، فاسد شدن وحساسیت به اتیلن شود‏‎ .‎
اکسیژن در اتمسفر ۲۱ % است . اما غلظت اکسیژن در داخل بسته بندی کمتر از ۱۰ % است بنابراین تنفس شروع به کند شدن ‏می کند . این کاهش اکسیژن ادامه دارد تا به ۴-۲ % برای اکثر محصولات برسد . اگر میزان اکسیژن به کمتر از ۲ % برسد ‏متابولیسم هوازی جای خود را به متابولیسم تخمیری می دهد و باعث ایجاد بد طعمی و بوی بد در محصول می شود . غلظت دی ‏اکسید کربن افزایش پیدا می کند اما برخی از محصولات به غلظت بالای دی اکسید کربن حساسند وسبب افزایش حساسیت آنها به ‏اتیلن می شود . ( اتیلن هورمونی است که در زود رس کردن محصول موثر است . ) البته باید توجه کرد که امکان رشد باکتری ‏ها و قارچ ها درغلظت کمتر از ۱۰‏‎ % CO‏۲‏‎ ‎وجود دارد‎ .‎
کاهش‎ O‎‏۲‏‎ ‎و افزایش‎ CO‎‏۲‏‎ ‎تا میزان مورد نیاز محصول به صورت همزمان صورت می گیرد . بنابراین هدف‏‎ MAP ‎این است ‏که اتمسفر متعادلی در بسته بندی ایجاد کند .که برای این مقصود روابطی وجود دارد‏‎:‎
PO‏۲‏‎ = RRO‏۲‏‎ * t * W/A *( O‏۲‏‎ atm - O‎‏۲‏‎ pkg)‎
PCO‏۲‏‎ = RR CO‏۲‏‎ * t * W/A * ( CO‏۲‏pkg - CO‎‏۲‏‎ atm )‎
‏۲‏
PO‏۲‏‎= ‎مقدار نفوذ‎ O‎‏۲‏‎ ‎در فیلم‎ day - atm - ml - mil / m
‏۲‏
PCO‏۲‏‎ = ‎مقدار نفوذ‎ CO‎‏۲‏‎ ‎در فیلم‎ day - atm - ml - mil / m
RRO‏۲‏‎ = ‎سرعت تنفس محصولات از نظر مصرف‎ O‎‏۲‏‎ ml / kg - hr‎
RRCO‏۲‏‎ = ‎سرعت تنفس محصولات از نظر تولید‎ CO‎‏۲‏‎ ml / kg - hr‎
t = ‎ضخامت فیلم
W = ‎وزن محصول‎ Kg‎
A = ‎مساحت سطح فیلم
O‏۲‏‎ atm - O‎‏۲‏‎ pkg =‎اکسیژن مورد نیاز بین بیرون و داخل بسته بندی
CO‏۲‏pkg - CO‎‏۲‏‎ atm = CO‏۲‏‎ ‎مورد نیاز بین داخل وبیرون بسته بندی
صنعت بسته بندی روز به روز پیشرفت می کند و تکنولوژی های جدید تری جهت ارتقا این صنعت به وجود آمده است در ذیل ‏تعداد معدودی از آن ها نامبرده می شود‏‎ :‎
سرعت تبادل اکسیژن مناسب‏‎(OTR)‎
صنعت بسته بندی نیاز به گازهای به خصوصی برای محصولات تازه دارد و نیاز به فیلم های جدیدی برای محصولات با ‏سرعت تنفس کم ، متوسط و زیاد است‏‎.‎
بنابراین محصولات تازه مختلفی را میتوان بسته بندی کرد . محصولاتی باسرعت تنفس بالا مشکلات بیشتری برای بسته بندی ‏شدن دارند . تکنولوژی جدیدی وجود دارد که در آن فیلم های به کار می روند که دارای‎ OTR ‎بالایی هستند . ( بیشتر از ۱۵۰۰ ‏میلی لیتر / متر مربع
تکنولوژی متالوسن‏‎ ( Metallocene) :‎
تکنولوژی جدیدی است که در آن کاتالیست های و.جود دارند که می توانند سازنده رزین های پلی مری باشند که زنجیره های ‏پلیمری به وجود می آورند که دارای وزن مولکولی ودانسیته به خصوصی هستند و نتیجه آن فیلم های پلاستیکی انعطاف پذیری ‏هستند که‎ OTR ‎بالایی دارند .همچنین از رطوبت کم ، استحکام بالا وشفافیت زیادی برخوردارند .واین فیلم ها محکم تر می ‏شوند وقتی برای بسته بندی محصولات به کار می روند‏‎.‎
فیلم هایی با سوراخ ها وحفره های ریز‎ :‎
این فیلم ها‏‎ OTR ‎بالایی را فراهم می کنند و در واقع فیلم هایی هستند که دارای حفره و سوراخ هستند . این فیلم بااعث افزایش ‏سرعت تبادل گازی نسبت به فیلم های پلاستیکی معمولی می شوند البته این فیلم ها محدودیت های فیزیکی هم دارند مثلا‏‎ CO‎‏۲‏‎ ‎‏۶-۲‏‎ ‎بار سریعتر از اکسیژن نفوذ می کند بنابراین در این اتمسفر تعادلی اکسیژن کمتری نسبت به‏‎ CO‎‏۲‏‎ ‎وجود دارد در این ‏سیستم‎ CO‎‏۲‏‎ ‎و اکسیژن به یک نسبت تنظیم می شوند بنابراین سرعت نفوذ‏‎ O‎‏۲‏‎ /CO‏۲‏‎ ‎رنج محدودی دارد بنابراین می توان ‏بدون ذخیره مقدارزیادی‎ CO‎‏۲‏‎ ‎به کاهش اکسیژن مناسبی (۵ - ۱ % ) رسید که این امر برای محصولاتی که به غلظت بالای‎ ‎CO‏۲‏‎ ‎حساسند مفید است . اما برخی از محصولات مثل توت فرنگی نیاز به‏‎ CO‎‏۲‏‎ ‎بالیی برای جلوگیری از رشد کپک ها دارند‏‎ .‎
عوامل ضد مه‏
یککسری از فروشنده ها و مشتری ها دارند که محصولات تازه را بیبیند بنابراین نیاز به پلاستبک هایی است که شفاف باشند ‏وبتوان محصولات داخل آن را دید .کندانس شدن آب جلوی دید محصول را می گیرد بنابراین از یکسری از ترکیبات ضد مه ‏استفاده می شود که در خارج فیلم قرار دارند که به داخل فیلم نفوذ می کنند وجلوی تجمع قطرات آب را روی سطح می گیرند‎.‎
تجهیزات و دستگاه ها‏
مراحل وطرز کار‏MAP ‎و مزایای استفاده از‏‎ CO‎‏۲‏‎ ‎وN‏۲‏‎:‎
برخی از مزایای‎ CO‎‏۲‏
‏۱‏‎) CO‏۲‏‎ ‎باعث حفظ ویتامین‎ E ‎در محصولات گوشتی در پروسه کاهش رنگ قرمز گوشت است‏
‏۲‏‎) ‎باعث جذب آب از اطراف وهیدراته شدن غشای سلولها میشود و درنتیجه از خشک شدن سلول جلوگیری می کند‏
‏۳‏‎) ‎به عنوان یک ماده ضد میکروبی موثر رفتار می کند و سبب کاهش سرعت رشد میکرو ارگانیسم ها می شود‏‎.‎
مراحل
در هنگام آماده سازی محصول ممکن است میکرو ارگانیسمها متعددی وارد آن بشوند بنابراین نیاز به یک سطحی از پاکسازی ‏احساس می شود‎ .‎
بنابراین تاخیری قبل از بسته بندی داریم .سپس دما کنترل می گردد و تا میزان مناسب کاهش پیدا می کند. ومواد مورد نیاز برای ‏بسته بندی آماده می شوند‏
سپس حجم گازی مورد نیاز تزریق می شود و گازها با هم مخلوط می گردند ودر نهایت میزان اکسیژن باقی مانده اندازه گیری ‏می شود‏‎ .‎
این سیستم از سه قسمت ماشین های بسته بندی ، مخزن فیلم ها و مخزن گاز یا مخلوطی از گازها تشکیل شده است‏
محصولات‎ MAP ‎غیر از این که مدت زمان نگه داری بیشتری دارند به دلیل ظاهر جذابی که دارند باعث جلب توجه مشتری ‏می شوند‏‎ .‎
برخی از مزایای 2‏N
نیتروژن گازی به طور معمول در این بسته بندی به کار می رود زیرا نیتروژن ماده ای کاملا خنثی ،بدون بو و بدون رنگ است ‏‏. نیتروژن سبب جلوگیری از رشد آلودگی در محصول می شود‏‎.‎
اکسیداسیون و رانسیدیته شدن چربی هامی تواند در مواد غذایی چرب صورت بگیرد و باعث ایجاد طعم ناخواسته ، تغییر رنگ ‏وبو و ایجاد ترکیبات سمی شود در غلظت اکسیژن کمتر از ۱% کاهش کمی یابد‎ .‎
نیتروژن یا ترکیبی از نیتروژن / دی اکسید کربن می تواند از غالب شدن کپک ها در محصولات نانوایی جلوگیری کند . ‏نیتروژن یا ترکیبی از نیتروژن / دی اکسید کربن می تواند باعث متوقف کردن و کندی رشد باکتری ها شود‏‎ .‎
غلظت اکسیژن کمتر از ۲% می تواند باعث کاهش آسیبهایی شود که توسط حشرات ایجاد می شود‏
بسته بندی گوشت به روش‏‎ MAP‎
هما ن طور که گفته شد برای افزایش مدت نگه داری محصول از آن استفاده می شود . ترکیبات گازی متنوعی از جمله (۸۰‏‎ % ‎O‏۲‏‎ / ‎‏۲۰‏‎ % CO‏۲‏‎) ‎، ‏‎( ‎‏۵۰‏‎ % N‏۲‏‎ / ‎‏۵۰‏‎ % CO‏۲‏‎) ‎یا ۱۰۰‏‎ % CO‏۲‏‎ ‎و در دمای ۵ - ۰ درجه نگه داری می شود . نوع تر ‏کیبات بستگی به عوامل مختلفی دارد از جمله : رنگ بافت و چربی ، ‏PH ‎سطحی و داخلی و‏‎ ...‎
بیشترین‎ T.C ‎در شرایط هوازی وجود دارد . اما در شرایط غنی از‏‎ CO‎‏۲‏‎ ‎بی هوازی کاهش می یابد . از جمله باکتری ها می ‏توان از باسیلوس ترموسفکتا ، سودوموناس و انتروباکتریاسه ها نام برد که رشد آنها باعث بدطعمی وگسترش بوی بد و کاهش ‏مدت زمان نگهداری می شود یکسری باکتری های بیماری زا هم وجود دارند مثل یرسینیا انتروکولیتیکا ، لوکونوستوک مونو ‏سیتوژنس و آسپرژیلوس هیدروفیلا که ممکن است در سطح قطعات گوشت رشد کنند در آزمایشی که در دمای ۵ - ۰ در‏‎ PH ‎بالا ‏صورت گرفت نشان داد که‎ PH ‎نقش مهمی در کنترل رشد پاتوژن ها دارد‏‎.‎

مطالب مرتبط:
دستگاه های بسته بندی ,  انواع دستگاه بسته بندی ,خطوط تولید صنایع غذایی ,


دیدگاه ها


اگر تصویر خوانا نیست اینجا کلیک کنید

همزمان با تأیید انتشار دیدگاه من، به من اطلاع داده شود.
* دیدگاه هایی كه حاوي توهين است، منتشر نمی شود.
* لطفا از نوشتن دیدگاه های خود به صورت حروف لاتين (فينگليش) خودداري نماييد.


    محصولات مرتبط

قیمت: 0 ریال
تأمین کننده:

قیمت: 0 ریال
تأمین کننده:

قیمت: 0 ریال
تأمین کننده:

قیمت: 0 ریال
تأمین کننده:

قیمت: 0 ریال
تأمین کننده:

قیمت: 0 ریال
تأمین کننده:

قیمت: 0 ریال
تأمین کننده:

قیمت: 0 ریال
تأمین کننده:

قیمت: 0 ریال
تأمین کننده:

قیمت: 0 ریال
تأمین کننده:

قیمت: 0 ریال
تأمین کننده:

قیمت: 0 ریال
تأمین کننده: